ഭോപ്പാല്: മധ്യപ്രദേശിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഭോജ്ശാല സമുച്ചയം വാഗ്ദേവി ക്ഷേത്രമാണെന്ന ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധിക്ക് പിന്നാലെ ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലുള്ള സരസ്വതി വിഗ്രഹം തിരികെ എത്തിക്കാനുള്ള നടപടികള് ഊര്ജ്ജിതമാക്കി. വിഗ്രഹം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന്റെ നീക്കങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതായും ഇതിനായി സംസ്ഥാന സര്ക്കാര് എല്ലാ പിന്തുണയും നല്കുമെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി മോഹന് യാദവ് വ്യക്തമാക്കി. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തില് നിന്ന് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയ വിഗ്രഹം തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നത് പരിഗണിക്കുമെന്ന കേന്ദ്ര നിര്ദ്ദേശം സാംസ്കാരിക അഭിമാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി എക്സില് കുറിച്ചു. കോടതി വിധിയിലൂടെ ഭോജ്ശാലയുടെ അന്തസ്സ് വീണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടതായും സാമൂഹിക ഐക്യവും സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും സംരക്ഷിക്കാന് സര്ക്കാര് പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലുള്ള വിഗ്രഹം തിരികെ എത്തിക്കുന്നതിന് മുന്നില് ചില നിയമതടസ്സങ്ങളുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം ആക്ട് 1963 പ്രകാരം മ്യൂസിയത്തിലെ പുരാവസ്തുക്കള് രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് യുകെയില് കര്ശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. 1970-ലെ യുനെസ്കോ കണ്വെന്ഷന് പ്രകാരം നിയമവിരുദ്ധമായോ അനുമതിയില്ലാതെയോ കടത്തിയ സാംസ്കാരിക വസ്തുക്കള് അവയുടെ ഉറവിട രാജ്യത്തിന് തിരികെ നല്കാന് വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഈ ഉടമ്പടി മുന്നിര്ത്തിയായിരിക്കും ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര ചര്ച്ചകള്.
കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു വര്ഷങ്ങളായി വിവിധ രാജ്യങ്ങളില് നിന്ന് നൂറിലധികം പുരാതന വിഗ്രഹങ്ങളാണ് കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് വിജയകരമായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരികെ എത്തിച്ചത്. കൊളോണിയല് കാലഘട്ടത്തില് നഷ്ടപ്പെട്ട പൈതൃക വസ്തുക്കള് വീണ്ടെടുക്കുന്നതില് കേന്ദ്രം കാണിക്കുന്ന സജീവമായ ഇടപെടലുകള് വാഗ്ദേവി വിഗ്രഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും വലിയ പ്രതീക്ഷ നല്കുന്നുണ്ട്. ഭോജ്ശാല ഒരു സരസ്വതി ക്ഷേത്രമാണെന്നും അവിടുത്തെ മുസ്ലീം ആരാധനാ അനുമതി റദ്ദാക്കിയതായും മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഇന്ഡോര് ബെഞ്ച് കഴിഞ്ഞ ദിവസം ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. എഎസ്ഐ സര്വ്വേ റിപ്പോര്ട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു ഈ വിധി. ഈ സാഹചര്യത്തില് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ കൂടി തിരികെ എത്തുന്നതോടെ ഭോജ്ശാലയുടെ പൂര്ണ്ണമായ വീണ്ടെടുപ്പ് സാധ്യമാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസികള് കരുതുന്നത്.
